Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra minntist ekki á álver í Helguvík þegar hún taldi upp fyrirhugaðar stórframkvæmdir hér á landi á Alþingi í vikunni. Skýringin kann að vera sú að ekki er til staðar orka á Reykjanesi sem dugir fyrir álverið. Orkustofnun hefur lagst gegn stækkun Reykjanesvirkjunar a.m.k.  fyrst um sinn og á meðan bíður túrbínan í sínum umbúðum úti á nesi engum til gagns. Sú framkvæmd sem við blasti og átti að skila um tíu þúsund ársverkum á byggingartíma og skapa um tvö þúsund varanleg störf er komin í verulegt uppnám og óvíst að af henni verði.

Í þeim kjaraviðræðum sem nú standa yfir ber öllum saman um mikilvægi þess að efla atvinnustigið. Það er grunnurinn að kjarabótum til lengri tíma litið og forsenda þess að kjarasamningar náist. Hagkerfið þarf innspýtingu fjármagns,  ekki síst erlendar fjárfestingar ef hagvöxtur á að aukast þannig að atvinnuleysið minnki og kaupmáttur aukist. Nú eru horfurnar frekar neikvæðar. Þess vegna er enn mikilvægara að ríkisvaldið beiti sér sérstaklega fyrir stórátaki og þá dugir ekki bara stækkun álversins í Straumsvík, Búðarhálsvirkjun, kísilmálmverksmiðja í Helguvík, hreinkísilverksmiðja í Grindavík og natríumklóratverksmiðja á Grundartanga. Þessar framkvæmdir skapa rúmlega tvö þúsund ársverk og um fimm til sex hundurð varanleg störf. Betur má ef duga skal. Nærtækasta og öflugasta verkefnið er enn og aftur álverið í Helguvík, en þá þarf að virkja í neðri hluta Þjórsár. Þar stendur hnífurinn í kúnni.

Sá Icesave- samningur sem nú liggur á borðinu og Alþingi samþykkti með miklum meirihluta er afsprengi samkomulags allra stjórnmálaflokkanna á þinginu. Bretar og Hollendingar höfðu sett það sem skilyrði fyrir þriðju samningatilrauninni að fleiri kæmu að málinu en ríkisstjórnin. Stjórnarflokkarnir samþykktu þá kröfu og stjórnarandstaðan skipaði sérstakan fulltrúa sinn í samninganefndina, Lárus Blöndal hæstaréttarlögmann, sem var í nánu samstarfi við hana  fram til þess að skrifað var undir samninginn.

Sjálfstæðisflokkurinn og formaður hans, Bjarni Benediksson, sýndi mikla ábyrgð með því að taka þátt í þeirri tilraun utan ríkisstjórnar og standa að nýjum samningi. Icesave-samningurinn er m.ö.o. ávöxtur þingsins alls en ekki ríkisstjórnarinnar einnar, eins og margir vilja vera láta. Reyndar hlupu tveir minnstu flokkarnir undan merkjum á endasprettinum, þó ekki þau Sif Friðleifsdóttir og Guðmundur Steingrímsson úr Framsóknarflokknum.  

Magnea Guðmundsdóttir bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ brást við grein minni Skýjaborgin hrunin í VF. 17.sept. Greinin Magneu hefst þannig; ,,Skúli Thoroddsen talar um skýjaborgir í grein sinni hér á vef Víkurfrétta og á vefsíðu sinni en kýs að líta framhjá raunveruleikanum. Í grein sinni vegur Skúli að Árna Sigfússyni bæjarstjóra en kýs að líta framhjá því að Árni hefur veitt okkur öfluga forystu og bæði haft dug og þor til að berjast fyrir aukinni atvinnu og vel launuðum störfum fyrir íbúa Reykjanesbæjar. Skýjaborgir eru Skúla ofarlega í huga. Eftir lestur greinarinnar spyr ég mig að því hvort álverið, sem Skúli sagðist einhvern tíma vera að berjast fyrir, kísilver, gagnaver og einkasjúkrahús eru allt skýjaborgir?”

Í tilefni greinar Magneu sendi ég henni svohljóðandi bréf á vefsíðu VF:

Sæl Magnea og takk fyrir að bregðast við minni grein hér í VF - Skýjaborgin hrunin. Hugleiðingar mínar gengu fyrst og fremst út á það að endurspegla það alvarlega ástand sem hér ríkir og vekja athygli á því fyrirhyggjuleysi sem einkennt hefur störf bæjarstjóra. Það hefur ekkert með mína afstöðu til álvers í Helguvík að gera. Þú veist að ég styð hvern sem er til góðra verka í atvinnuuppbyggingu hér á Suðurnesjum og hef sjálfur verið talsmaður þess, bæði sem einstaklingur og á mínum starfsvettvangi. Þú getur reitt þig á að það verð ég áfram. Ég hef stutt álversuppbyggingu í Helguvík og ég hef gagnrýnt ríkisstjórnina fyrir seinagang hennar í því sem að henni snýr í því máli, en það kemur minni grein ekkert við. Hún fjallar um það hvernig skýjaborg bæjarstjórans er hrunin vegna þess fyrirhyggjuleysis sem hann sýnir sem stjórnandi og framkvæmdastjóri bæjarfélagsins.

Það er öllum ljóst að hæstlaunaðasti bæjarstjóri landsins, Árni Sigfússon í Reykjanesbæ, er á bólakafi í vondum málum. Kemur okkur sumum ekki á óvart. Það er vissulega gott að hafa háleit markmið, en það verður að vera innistæða fyrir þeim. Maður byggir þannig ekki upp öflugt atvinnulíf á óskhyggju einni saman.

Fyrir átta árum hófst hann handa við að byggja skýjaborg úr vanefnum. Ævintýrið var fjármagnað með sölu nánast allra fasteigna bæjarins; skólum, sundlauginni og orkuveitu svo nú er ekkert eftir nema bókfærðar litlar eignir í félögum úti í bæ. Allt var þetta gert í kærleiksanda einkavinavæðingarinnar, meðal annars með aðstoð og ráðgjöf hvítflibbakrimmans Bjarna Ármannssonar. Fjárfest var í götusteinum og grjóti meðfram ströndinni. Íþrótta- og tónlistahallir og akademíur teknar á langtímaleigu, eytt og spreðað og glansmyndin fægð.

Í morgun ákvað forseti lýðveldisins að vísa Icesavemálinu í þjóðaratkvæðagreiðslu. Það mál er eins og kunnugt er ein lykilforsenda þess að unnt sé að reisa þjóðina úr þeim efnahagshörmungum sem útrásarvíkingarnir komu þjóðinni í. Með ákvörðun sinni gefur forsetinn lögmætri og lýðræðislega kjörinni ríkisstjórn í landinu langt nef. Enginn efast um vald forseta til að neita að undirrita lög. En slíkt vald verður að fara með af yfirvegun og ábyrgð. Það er hvorki stjórnskipan á Íslandi né í anda þingræðis að forsetinn fari með framkvæmdavaldið og vandséð er hvernig unnt er að stjórna landinu ef ríkisstjórn á það undir geðþótta forsetans að grípa inn í atburðarás að sínum hentugleikum. Þá væri rétt að afnema þingræðið og breyta stjórnarskránni í þá veru að forsetinn skipaði ríkisstjórn eins og í Frakklandi eða Bandaríkjunum og ætti það við þjóðina en ekki þingið hvernig með er farið. En við erum hvorki stödd í Frakklandi né annars staðar og þótt forsetinn fari víða ætti honum að vera ljóst hvar hann er staddur og hvert valdsvið hans nær.

Það er komið síðsumar og hallar að hausti. Samt hafa þingmenn ekki haft undan við að ræða mál málanna og aðeins gert sér örstutt velþegið hlé til að draga andann yfir verlsunarmannahelgina áður en lokahrinan um ICESAVE hefst og örlög þjóðarinnar ráðast. Mikið liggur við. Reyndar hefur umræðan verið svo yfirþyrmandi að jafn erfitt hefur verið að fylgja henni eins og að reyna að drekka vatn úr brunahana; mest skolast fyrir ofan garð og neðan en þó eru dropar sem skila sér. Lagarök Eiríks Tómassonar, Ragnars Hall, Stefáns Más Stefánssonar og fleiri lögspekinga eru t.d. vel yfirveguð og ígrunduð og eðlilega hafa þeir því nokkuð til síns máls. Svo eru þeir sem ekki vilja borga bæði vegna þess að við berum enga ábyrgð á skuldum vegna ICESAVE og hins að við ráðum alls ekki við að greiða skuldina.

Sennilega hefur pólitísk umræða á Íslandi meðal almennings ekki verið meiri í a.m.k. 30 ár en einmitt  nú í vetur, eftir bankahrunið. Íslendingar tóku afstöðu í kjölfar þeirrar umræðu í gær. Úrslitin eru ótvíræð. Velferðarsamfélagið og gildi þess urðu hlutskörpust. Við viljum samfélag þar sem grundvallarsjónarmið um jöfnuð, réttlæti og samábyrgð fá notið sín. Við viljum byggja upp nýtt velferðarsamfélag eins og það gerist best að norrænni fyrirmynd. Við höfnum sérhagsmunum og hvers konar gróðabraski. Við viljum skilvirkt regluverk sem setur markaðskerfinu skýrar leikreglur í því alþjóðlega umhverfi sem við lifum og störfum í. Við viljum vera þátttakendur í samfélagi þjóðanna sem sjálfstæð fullvalda þjóð og einmitt þess vegna er umsókn um aðild Íslands að Evrópusambandinu komin á dagskrá þeirrar ríkisstjórnar sem við tekur á því kjörtímabili sem nú er hafið.

Samfylkingin er ótvíræður sigurvegari kosninganna, ný kjölfesta í íslenskum stjórnmálum. Hún ásamt Borgarahreyfingunni og ,,nýrri” Framsókn hafa meirihluta fyrir aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Vinstri grænir sem eru einarðlega á móti ESB geta ekki sett Samfylkingunni stólinn fyrir dyrnar í þeim efnum, eins og ætla mátti af orðum þeirra í umræðunni fyrir kosningar.  Hin harða gagnrýni Vinstri grænna á ESB er líklega skýringin á fylgistapi þeirra frá skoðanakönnunum, sem gátu gefið vísbendingu um að þeir yrðu stærsti flokkurinn eftir kosningarnar. Svo fór ekki, skynsemi kjósenda sá fyrir því.

Það var frekar dapurlegt að horfa á sjónvarpsumræðurnar úr Suðurkjördæmi í gær eins og aðra borgarfundi kosningabaráttunnar.  Engin skýr svör fást hjá Vinstri grænum hvaða peningamálastefnu eigi að fylgja. Stefna Sjálfstæðisflokksins er bull að mati ESB og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Varaformaður VG vill lækka laun opinberra starfsmanna og Sjálfstæðisflokkurinn vill fjölga störfum án þess að innistæða sé fyrir þeim möguleika án efnahagskilyrða að örðu leyti. Engin skýr framtíðarsýn er á boðstólnum né hver sé leiðin út úr vandanum nema að hverfa aftur til fortíðar og treysta á landbúnað og sjávarútveg.  Það dugar skammt eða ekki. Það er ekki nóg að halda þjóðinni á floti með nefið upp úr svaðinu, hjakka í sama farinu, hengja okkur í vinstri-grænt hálmstrá sem gæti hugsanlega haldið okkur á floti en virkjar okkur ekki til framtíðar. Við virðumst eiga að ganga inn í sama millibilsástand og við erum í núna eftir kosningar. Það eru engin skýr svör nema hjá Samfylkingunni.

Spurning Benedikts Jóhannessonar í samnefndri grein sem birtist í Morgunblaðinu 16. apríl s.l. ,,Stefna stjórnmálaflokkarnir að nýju hruni?“ verður ljóslifandi fyrir hugskotssjónum. Hann veltir því fyrir sér hvað gerist ef þjóðin sækir ekki um aðild að Evrópusambandinu. Hvorki Atli Gíslason né Ragnheiður Elín virtust hafa pælt í því .